Cephenin Açılması

Çanakkale Savaşı, 3 Kasım 1914’te İngiliz ve Fransızların boğazın giriş tabyaları olan Seddülbahir ve Kumkale tabyalarını topa vurmasıyla fiilen başlamıştır. Resmi olarak savaşa girme ise, 5 Kasım’da İngiltere’nin, 6 Kasım’da da Fransa’nın Osmanlı Devleti’ne resmen savaş ilanı ve Osmanlı Devleti’nin de 11 Kasım’da bu devletlere karşı savaş ilanı ile gerçekleşmiştir.

Çanakkale Boğazı’na yönelik Birleşik Filo’nun taarruz planı Amiral Carden tarafından 15 Ocak 1915’te yapılmıştı. Plan 7 safhadan oluşmaktaydı;

• Giriş tahkimatının yok edilmesi,
• Orta bölge topçusunun yok edilmesi ve bu bölgedeki mayınların temizlenmesi,
• Merkez tahkimatın yok edilmesi,
• Kepez bölgesindeki esas mayın hatlarının taranması,
• Merkeze kadar olan mayınların taranması ve topların tahribi,
• Kalan mayınların temizlenmesi, boğazın dar yerindeki (Narrows’taki) tabyaların karaya çıkarılacak birliklerle işgal edilmesi ve Çanakkale Boğazı’nın elde tutulması,
• Marmara’ya girip İstanbul’un ve boğazın ele geçirilmesi.

Bu planla müttefikler Marmara Denizi’ne çıkacak ve İstanbul’a gireceklerdi. Boğazın kara bölgesindeki güvenliğini sağlamak üzere Midilli’de yeterince kara kuvveti toplanacaktı. Bu planı uygulama tarihi olarak 19 Şubat belirlenmiştir. Çünkü İngiliz Filosu 19 Şubat 1807’de Marmara’ya girmiştir ve 19 Şubat 1915 ise bu başarının 108. yıldönümüdür. Ancak boğaza yapılan ilk saldırı, Türk savunmasını bir yoklama, bir deneme ve bir keşif niteliğinde yapılmıştır.

19 Şubat’ta boğazın dış tabyalarını tahrip etme amaçlı, 3 İngiliz zırhlısı ve kruvazör Rumeli kıyısına karşı ve 2 Fransız zırhlısı da Anadolu tabyalarını ateşe tuttu. Boğaz giriş tabyalarındaki toplarımız menzilleri yeterli olmadığından karşılık veremedi.

19 Şubat’ta başarıya ulaşamayan Birleşik Filo, giriş tabyalarını tekrar tahrip etmek için 25 Şubat’ta boğaz önlerine geldi. 8 İngiliz, 4 Fransız muharebe gemisi ile yapılan taarruz saat 07.30’da başlayarak 16.00’da son buldu. Bu muharebe sonucu giriş tabyaları susturuldu ve Çanakkale Boğazı Birleşik Filo’ya açılmış oldu.

“Boğazı geçme planının ikinci evresini uygulamak amacıyla 26 Şubat’ta Birleşik Filo, tekrar boğaz önüne gelerek tabyaları bombardıman etti. 27 Şubat’ta İngiltere’deki İngiliz Deniz Piyade Tümeni’ne, Limni Adası’na hareketi için emir verildi. İngiliz Harbiye Nazır Lord Kitchener artık ümitlenmişti. İstanbul yolu açılmak üzereydi. 28 Şubat’tan sonraki günlerde harekâta devam edildi. Gemiler boğaza girerek her iki taraftaki Türk topçularını ateş altına alıyordu. 18 Mart Deniz Muharebesi’ne kadar belirledikleri planın evrelerini uygulamak için boğaza küçük çapta taarruzlar yaptılar.”

• 3 KASIM 1914 (Cephenin Açılması)

 Indefatigable, Inflexible ve Bouvet gemilerinin içlerinde olduğu 28 parçadan oluşan müttefik filosu 3 Kasım 1914 sabahı saat 06.40’ta boğaz önlerine yaklaşmaya başladı. Bu filo, saat 06.50’de boğazdaki methal tabyalarımızı (Ertuğrul, Orhaniye, Seddülbahir ve Kumkale) bombardıman etmeye 14000 metre mesafeden başladı. 17 dakika süren bu bombardıman esnasında Türk bataryaları menzillerinin kısa olması nedeniyle sağlıklı karşı ateş açacak vaziyette değillerdi. Bu bombardımana karşılık olarak Orhaniye ve Ertuğrul tabyalarımızdan 4 mermi atışı sağlandı. 3 Kasım’da Türk tarafının zayiatı Ertuğrul, Kumkale ve Orhaniye’de ağır değildi. Tabyalar çok az tahrip olmuştu ve birkaç gün içinde de tamir edilmiştir. Lakin, Seddülbahir tabyası ise iki merminin merkez cephaneliğine isabeti sebebiyle cephanelikteki 38 ton barutun ve 360 adet ağır top mermisinin patlaması sebebiyle tamamen havaya uçmuştu ve bunun sonucu olarak 5 subay ve 81 er şahadete ulaşmıştır.